Inleiding
Onofficiële machinevertaling van de Engelse uitgave (tr. Alastair D. Pannell and Maurice Bucaille); niet nagekeken. Engels origineel.
Als we de objectieve feiten van de religieuze geschiedenis in overweging nemen, moeten we het Oude Testament, de Evangeliën en de Koran op hetzelfde niveau plaatsen als verzamelingen van geschreven Openbaring. Hoewel deze houding in principe door moslims wordt aangehangen, weigeren de gelovigen in het Westen, onder de overwegend Joods-christelijke invloed, de Koran de karaktertrek van een boek van Openbaring toe te schrijven.
Een dergelijke houding kan worden verklaard door de positie die elke religieuze gemeenschap ten opzichte van de andere twee inneemt met betrekking tot de Schrift.
Het Jodendom heeft als heilig boek de Hebreeuwse Bijbel. Dit verschilt van het Oude Testament van de christenen doordat de laatste verschillende boeken heeft opgenomen die niet in het Hebreeuws bestonden. In de praktijk maakt dit verschil nauwelijks verschil voor de leer. Het Jodendom erkent echter geen openbaring na de eigen openbaring.
Het Christendom heeft de Hebreeuwse Bijbel voor zich gewonnen en daaraan enkele toevoegingen gedaan. Het heeft echter niet alle gepubliceerde geschriften geaccepteerd die bestemd waren om de mannen de Zending van Jezus kenbaar te maken. De Kerk heeft ingrijpende bezuinigingen aangebracht in de overvloed aan boeken die het leven en de leer van Jezus beschrijven. Het heeft slechts een beperkt aantal geschriften in het Nieuwe Testament bewaard, waarvan de vier Canonieke Evangeliën de belangrijkste zijn. Het Christendom houdt geen rekening met enige openbaring na Jezus en zijn Apostelen. Het sluit daarom de Koran uit.
De Koranische Openbaring verscheen zes eeuwen na Jezus. Het neemt talloze gegevens over uit de Hebreeuwse Bijbel en de Evangeliën, aangezien het zeer frequent citeert uit de 'Thora' [Met 'Thora' wordt bedoeld de eerste vijf boeken van de Bijbel, d.w.z. het Pentateuch van Mozes (Genesis, Exodus, Leviticus, Numeri en Deuteronomium).] en de 'Evangeliën.' De Koran roept alle moslims op om te geloven in de Schriftrollen die eraan voorafgaan (soera 4, vers 136). Het benadrukt de belangrijke positie die in de Openbaring wordt ingenomen door Gods gezanten, zoals Noach, Abraham, Mozes, de Profeten en Jezus, aan wie zij een speciale positie toekennen. Zijn geboorte wordt in de Koran beschreven, evenals in de Evangeliën, als een bovennatuurlijk gebeurtenis. Maria krijgt ook een speciale plaats, zoals blijkt uit het feit dat soera 19 haar naam draagt.
De bovenstaande feiten over de islam zijn niet algemeen bekend in het Westen. Dit is nauwelijks te verwonderen, als we bedenken hoe vele generaties in het Westen werden opgevoed met betrekking tot de religieuze problemen die de mensheid teisteren en de onwetendheid waarin ze werden gehouden over alles wat met de islam te maken had. Het gebruik van termen als 'Mohammedaanse religie' en 'Mohammedanen' heeft geholpen - tot op de huidige dag - de valse notie in stand te houden dat er geloofsovertuigingen waren die door het werk van de mens werden verspreid, waarin God (in de christelijke zin) geen plaats had. Velen die cultureel ontwikkeld zijn, zijn tegenwoordig geïnteresseerd in de filosofische, sociale en politieke aspecten van de islam, maar ze nemen niet de tijd om te informeren naar de islamitische Openbaring zelf, zoals ze zouden moeten doen.
In welke minachting de moslims worden gehouden door bepaalde christelijke kringen! Ik maakte dit mee toen ik probeerde een uitwisseling van ideeën te starten voortvloeiend uit een vergelijkende analyse van Bijbelse en Koranische verhalen over hetzelfde thema. Ik constateerde een systematische weigering, zelfs voor het doel van eenvoudige reflectie, om rekening te houden met wat de Koran te zeggen had over het betreffende onderwerp. Het is alsof een citaat uit de Koran een verwijzing naar de Duivel is!
Een opmerkelijke verandering lijkt echter tegenwoordig gaande te zijn op de hoogste niveaus van de christelijke wereld. Het Office for Non-Christian Affairs bij het Vaticaan heeft een document geproduceerd, resultaat van het Tweede Vaticaans Concilie, onder de Franse titel Orientations pour un dialogue entre Chr'tiens et Musulmans[Pub. Ancora, Rome.].
(Orientaties voor een dialoog tussen christenen en moslims), derde Franse editie gedateerd 1970, die getuigt van de diepgaande verandering in de officiële houding. Zodra het document de lezer heeft uitgenodigd om de "verouderde beeldvorming, overgeërfd uit het verleden, of vervormd door vooroordelen en laster" die christenen van de Islam hebben, op te ruimen, gaat het Vaticaans document verder met "het erkennen van de vroegere onrechtvaardigheid tegenover moslims waarvoor het Westen, met zijn christelijke onderwijs, verantwoordelijk is". Het bekritiseert ook de misvattingen die christenen hebben over de islamitische fatalisme, islamitische legalisme, fanatisme, enzovoort. Het benadrukt het geloof in de eenheid van God en herinnert ons eraan hoe verrast het publiek was aan de Islamitische Universiteit van Al Azhar, Caïro, toen kardinaal Koenig deze eenheid uitriep in de Grote Moskee tijdens een officiële conferentie in maart 1969. Het herinnert ons er ook aan dat het Vaticaanse Bureau in 1967 christenen uitnodigde om hun beste wensen aan moslims te betuigen aan het einde van de Vastenperiode van Ramadan met "oprechte religieuze waarde".
Deze voorlopige stappen naar een nauwere relatie tussen de Rome Katholieke Curia en de Islam zijn gevolgd door verschillende uitingen en geconsolideerd door ontmoetingen tussen de twee. Er is echter weinig publiciteit besteed aan gebeurtenissen van zo'n groot belang in de westerse wereld, waar ze plaatsvonden en waar er ruime mogelijkheden zijn voor communicatie in de vorm van pers, radio en televisie.
De kranten gaven weinig aandacht aan het officiële bezoek van kardinaal Pignedoli, de president van het Vaticaanse Bureau voor Niet-christelijke Zaken, op 24 april 1974, aan koning Faisal van Saoedi-Arabië. De Franse krant Le Monde van 25 april 1974 behandelde het in een paar regels. Wat voor belangrijk nieuws ze echter bevatten, wanneer we lezen hoe de kardinaal aan de Soeverein een boodschap van paus Paulus VI overbracht, waarin "de groeten van Zijne Heiligheid, bewogen door een diep geloof in de eenwording van de islamitische en christelijke werelden in de aanbidding van één enkele God, aan Zijne Majesteit koning Faisal als opperhoofd van de islamitische wereld" tot uitdrukking werd gebracht. Zes maanden later, in oktober 1974, ontving de paus het officiële bezoek aan het Vaticaan van de Grand Ulema van Saoedi-Arabië. Het vormde de aanleiding tot een dialoog tussen christenen en moslims over de "Culturele Rechten van de Mens in de Islam". De Vaticaanse krant, Observatore Romano, van 26 oktober 1974, berichtte over dit historische evenement in een artikel op de eerste pagina dat meer ruimte innam dan het verslag over de sluitingsdag van de bijeenkomst van de Bisschoppen Synode in Rome.
De Grand Ulema van Saoedi-Arabië werden vervolgens ontvangen door de Oecumenische Raad van Kerken van Genève en door de Heerbisschop van Straatsburg, Zijn Excellentie Elchinger. De bisschop nodigde hen uit om voor hem in zijn kathedraal de middagpreek bij te wonen. Het feit dat het evenement werd gerapporteerd lijkt meer te komen door zijn ongebruikelijke aard dan door zijn aanzienlijke religieuze betekenis. Op alle gebied, onder degenen die ik hierover ondervroeg, waren er zeer weinigen die aangaven op de hoogte te zijn van deze religieuze manifestatie.
De open-minded houding van paus Paulus VI ten opzichte van de Islam zal zeker een mijlpaal worden in de relaties tussen de twee religies. Hij zei zelf dat hij "bewogen was door een diep geloof in de eenwording van de islamitische en christelijke werelden in de aanbidding van één enkele God". Deze herinnering aan de gevoelens van het hoofd van de Katholieke Kerk met betrekking tot moslims is inderdaad noodzakelijk. Veel te veel christenen, opgegroeid in een geest van open vijandigheid, zijn op principe tegen elke reflectie over de Islam. Het Vaticaans document noteert dit met spijt. Daardoor blijven ze totaal onwetend over wat de Islam in werkelijkheid is, en houden ze noties over de Islamitische Openbaring die volledig verkeerd zijn.
Niettemin, wanneer men een aspect van de Openbaring van een monotheïstische religie bestudeert, lijkt het geheel passend om te vergelijken wat de andere twee daarover te zeggen hebben. Een uitgebreid onderzoek van een probleem is interessanter dan een gecompartimenteerde studie. De confrontatie tussen bepaalde onderwerpen die in de Schriftuur worden behandeld en de feiten van de 20e-eeuwse wetenschap zal daarom in dit werk alle drie de religies omvatten. Bovendien zal het nuttig zijn te realiseren dat de drie religies een sluitender geheel moeten vormen vanwege hun nauwere relatie op een moment waarop ze allemaal bedreigd worden door de aanval van het materialisme. De notie dat wetenschap en religie onverenigbaar zijn, komt even vaak voor in landen onder de Judeo-christelijke invloed als in de wereld van de Islam – vooral in wetenschappelijke kringen. Als deze vraag uitgebreid zou worden behandeld, zou een reeks lange uiteenzettingen noodzakelijk zijn. In dit werk ben ik van plan slechts één aspect ervan aan te pakken: het onderzoek van de Schriftuur in het licht van moderne wetenschappelijke kennis.
Voordat we verder gaan met onze taak, moeten we een fundamentele vraag stellen: Hoe authentiek zijn de teksten van vandaag? Het is een vraag die een onderzoek vereist naar de omstandigheden rond hun samenstelling en de manier waarop ze tot ons zijn gekomen.
In het Westen is de kritische studie van de Schriftuur iets heel recent. Gedurende honderden jaren waren mensen tevreden met de Bijbel – zowel het Oude als het Nieuwe Testament – zoals die was. Een lezing bracht niets meer voort dan opmerkingen die deze valideerden. Het zou een zonde zijn om de kleinste kritiek erop te uiten. De geestelijken waren geprivilegieerd in die zin dat ze gemakkelijk een uitgebreide kennis van de Bijbel konden hebben, terwijl de meeste leken slechts geselecteerde passages hoorden als onderdeel van een preek of de liturgie.
Wanneer het tot een gespecialiseerde studie verheven wordt, heeft tekstkritiek waardevolle inzichten opgeleverd en problemen blootgelegd die vaak zeer ernstig zijn. Hoe teleurstellend is het dan om werken van zogenaamde kritische aard te lezen die, wanneer ze worden geconfronteerd met zeer reële interpretatieproblemen, slechts passages van apologetische aard bieden waarmee de auteur tracht zijn dilemma te verbergen. Wie zijn objectief oordeel en denkvermogen in dergelijke gevallen behoudt, zal de onwaarschijnlijkheden en tegenstrijdigheden niet minder aanhoudend vinden. Men kan slechts spijt hebben van een houding die, ondanks alle logische redenen, bepaalde passages in de Bijbelse Schriftuur in stand houdt, zelfs als ze vol met fouten zitten. Het kan een uiterst schadelijke invloed uitoefenen op de cultiveerde geest met betrekking tot het geloof in God. De ervaring leert echter dat zelfs als weinigen in staat zijn om dergelijke drogredenen te onderscheiden, de overgrote meerderheid van christenen nooit rekening heeft gehouden met dergelijke incompatibiliteiten met hun seculiere kennis, zelfs als ze vaak zeer elementair zijn.
De Islam heeft iets relatief vergelijkbaars met de Evangeliën in sommige van de hadiths. Dit zijn de verzamelde uitspraken van Mohammed en verhalen over zijn daden. De Evangeliën zijn niets anders dan dit voor Jezus. Sommige van de verzamelingen hadiths werden decennia na de dood van Mohammed geschreven, net als de Evangeliën decennia na Jezus. In beide gevallen getuigen ze van menselijke ervaringen over gebeurtenissen in het verleden. We zullen zien hoe, in tegenstelling tot wat velen denken, de auteurs van de vier Canonieke Evangeliën geen getuigen waren van de gebeurtenissen die ze relateren. Hetzelfde geldt voor de hadiths die aan het einde van dit boek worden genoemd.
Hier moet de vergelijking eindigen, omdat zelfs als de authenticiteit van een bepaalde hadith is besproken en nog steeds wordt besproken, in de vroege eeuwen van de Kerk het probleem van het grote aantal Evangeliën definitief is beslist. Slechts vier daarvan werden officieel, of canoniek, uitgeroepen, ondanks de vele punten waarop ze het niet eens zijn, en er werd opdracht gegeven de rest te verbergen; vandaar de term 'Apocryphen'.
Een ander fundamenteel verschil in de Schriftuur van het christendom en de Islam is het feit dat het christendom geen tekst heeft die zowel geopenbaard als opgeschreven is. De Islam daarentegen heeft de Koran, die aan deze beschrijving voldoet.
De Koran is de uitdrukking van de Openbaring die aan Mohammed is gedaan door de aartsengel Djibriel (Gabriël), die onmiddellijk werd opgeschreven en werd voorgedragen en geleerd door de gelovigen in hun gebeden, vooral tijdens de maand Ramadan. Mohammed zelf arrangeerde het in soera's, en deze werden kort na de dood van de Profeet verzameld, om onder de heerschappij van Caliph Othman (12 tot 24 jaar na de dood van de Profeet) de tekst te vormen die we vandaag kennen.
In contrast daarmee, is de christelijke Openbaring gebaseerd op talrijke indirecte menselijke verslagen. We hebben in feite geen ooggetuigenverslag uit het leven van Jezus, in tegenstelling tot wat veel christenen zich voorstellen. De vraag naar de authenticiteit van de christelijke en islamitische teksten is dus nu geformuleerd.
De confrontatie tussen de teksten van de Schrift en wetenschappelijke gegevens heeft de mensheid altijd stof tot nadenken gegeven.
Aanvankelijk werd aangenomen dat een overeenkomst tussen de schriftuur en de wetenschap een noodzakelijk element was voor de authenticiteit van de heilige tekst. Sint Augustinus, in brief nr. 82, die we later zullen citeren, stelde dit principe formeel vast. Naarmate de wetenschap echter vorderde, werd duidelijk dat er discrepanties bestonden tussen de Bijbel en de wetenschap. Het werd daarom besloten dat er geen vergelijking meer zou worden gemaakt. Er ontstond zo een situatie die vandaag de dag, we moeten toegeven, Bijbelgeleerden en wetenschappers tegenover elkaar zet. We kunnen immers geen goddelijke Openbaring accepteren die verklaringen bevat die totaal onjuist zijn. Er was slechts één manier om de twee logisch te verzoenen; het lag in het niet beschouwen van een passage die onacceptabele wetenschappelijke gegevens bevat als authentiek. Deze oplossing werd niet aangenomen. In plaats daarvan werd de integriteit van de tekst koppig gehandhaafd en werden experts verplicht een positie in te nemen over de waarheid van de Bijbel, die voor de wetenschapper nauwelijks houdbaar is.
Net als Sint Augustinus voor de Bijbel, is er in de islam altijd aangenomen dat de gegevens die in de Heilige Schrift staan, overeenkomen met wetenschappelijke feiten. Een moderne studie van de islamitische Openbaring heeft niet geleid tot een verandering in deze positie. Zoals we later zullen zien, behandelt de Koran veel onderwerpen van belang voor de wetenschap, zelfs meer dan de Bijbel. Er is geen vergelijking te maken tussen het beperkte aantal Bijbelse uitspraken die leiden tot een confrontatie met de wetenschap, en de overvloed aan onderwerpen die in de Koran worden genoemd en van wetenschappelijke aard zijn. Geen van de laatstgenoemden kan vanuit wetenschappelijk oogpunt worden betwist. Dit is het basisfeit dat uit onze studie naar voren komt. We zullen aan het einde van dit werk zien dat dit niet het geval is voor de hadiths. Dit zijn verzamelingen van de zeggingswijze van de Profeet, los van de Koranische Openbaring, waarvan sommige wetenschappelijk onaanvaardbaar zijn. De in kwestie zijnde hadiths zijn bestudeerd in overeenstemming met de strikte principes van de Koran, die bepalen dat de wetenschap en de rede altijd moeten worden geraadpleegd, indien nodig om ze van enige authenticiteit te beroven.
Deze reflecties over de wetenschappelijk aanvaardbare of onaanvaardbare aard van een bepaalde Schrift behoeven enige uitleg. Het moet worden benadrukt dat wanneer wetenschappelijke gegevens worden besproken, wordt bedoeld gegevens die definitief vaststaan. Deze overweging sluit elke verklarende theorie uit, die ooit nuttig was om een verschijnsel te verhelderen en gemakkelijk kan worden opgegeven om plaats te maken voor verdere verklaringen die meer in overeenstemming zijn met wetenschappelijke vooruitgang. Wat ik hier wil beschouwen, zijn onweerlegbare feiten en zelfs als de wetenschap slechts onvolledige gegevens kan leveren, zullen ze niettemin voldoende vaststaan om zonder vrees voor fouten te worden gebruikt.
Wetenschappers hebben bijvoorbeeld niet eens een benaderde datum voor het verschijnen van de mens op aarde. Ze hebben echter wel overblijfselen van menselijk werk ontdekt die we zonder enige twijfel vóór het tiende millenium v.Chr. kunnen situeren. Daarom kunnen we de Bijbelse realiteit op dit gebied niet verzoenen met de wetenschap. In de Bijbelse tekst van Genesis plaatsen de daar gegeven data en genealogieën de oorsprong van de mens (d.w.z. de schepping van Adam) ruwweg dertien millennia v.Chr. In de toekomst kan de wetenschap ons wellicht gegevens verschaffen die preciezer zijn dan onze huidige berekeningen, maar we kunnen er zeker van zijn dat ze ons nooit zullen vertellen dat de mens voor het eerst op aarde is verschenen 6.786 jaar geleden, zoals de Hebreeuwse kalender voor 1976 stelt. De Bijbelse gegevens betreffende de oudheid van de mens zijn derhalve onjuist.
Deze confrontatie met de wetenschap sluit alle religieuze problemen in de ware zin van het woord uit. De wetenschap heeft bijvoorbeeld geen verklaring voor het proces waardoor God Zich openbaarde aan Mozes. Hetzelfde geldt voor het mysterie rond de manier waarop Jezus werd geboren zonder een biologische vader. De Schrift geeft bovendien geen materiële verklaring van dergelijke gegevens. Deze studie houdt zich bezig met wat de Schrift ons vertelt over uiterst gevarieerde natuurlijke verschijnselen, die ze in mindere of meerdere mate omringen met commentaar en uitleg. Met dit in gedachten moeten we de contrast noteren tussen de rijke overvloed aan informatie over een bepaald onderwerp in de Koranische Openbaring en de bescheidenheid van de andere twee openbaringen over hetzelfde onderwerp.
Het was in een totaal objectieve geest, en zonder enige vooroordelen dat ik als eerste de Koranische Openbaring onderzocht. Ik was op zoek naar de mate van compatibiliteit tussen de Koranische tekst en de gegevens van de moderne wetenschap. Ik wist uit vertalingen dat de Koran vaak allusie maakte aan allerlei natuurlijke verschijnselen, maar ik had slechts een summier begrip ervan. Pas toen ik de tekst zeer nauwkeurig in het Arabisch onderzocht, stelde ik een lijst op waarvan ik aan het einde moest erkennen dat het bewijs voor me lag: de Koran bevatte geen enkele stelling die vanuit een modern wetenschappelijk standpunt aan te vallen was.
Ik herhaalde dezelfde test voor het Oude Testament en de Evangeliën, altijd met dezelfde objectieve blik. In de eerste heb ik niet eens de eerste boek, Genesis, hoefde te verlaten om stellingen te vinden die totaal niet stroken met de onwrikbare feiten van de moderne wetenschap.
Bij het openen van de Evangeliën wordt men onmiddellijk geconfronteerd met een serieus probleem. Op de eerste pagina vinden we de stamboom van Jezus, maar Matteüs' tekst staat in evidente tegenspraak met die van Lucas over dezelfde kwestie. Er is een verdere probleem in die de gegevens van de laatste over de oudheid van de mens op aarde niet verenigbaar zijn met de moderne kennis.
Het bestaan van deze tegenstrijdigheden, onwaarschijnlijkheden en incompatibiliteiten lijkt mij niet af te doen van het geloof in God. Ze betreffen slechts de verantwoordelijkheid van de mens. Niemand kan zeggen wat de oorspronkelijke teksten zouden kunnen zijn, of fantasierijke bewerkingen, opzettelijke manipulaties ervan door mensen, of onbedoelde wijzigingen van de Schrift identificeren. Wat ons vandaag opvalt, wanneer we de Bijbelse tegenstrijdigheden en incompatibiliteiten met goed gevestigde wetenschappelijke gegevens realiseren, is hoe specialisten die de teksten bestuderen ofwel doen alsof ze er niet van op de hoogte zijn, ofwel deze gebreken aankaarten en vervolgens proberen ze te verbergen met dialectische acrobatiek. Wanneer ik kom tot de Evangeliën volgens Matteüs en Johannes, zal ik voorbeelden geven van dit briljante gebruik van apologetische omschrijvingen door eminente experts in exegese. Vaak is de poging om een onwaarschijnlijkheid of een tegenstrijdigheid te verbergen, voorzichtig een 'moeilijkheid' genoemd, succesvol. Dit verklaart waarom zoveel christenen zich niet bewust zijn van de ernstige gebreken die in het Oude Testament en de Evangeliën zitten. De lezer zal precieze voorbeelden hiervan vinden in het eerste en tweede deel van dit werk.
In het derde deel is de illustratie van een ongebruikelijke toepassing van wetenschap op een heilige Schrift, de bijdrage van moderne seculiere kennis aan een beter begrip van bepaalde verzen in de Koran die tot nu toe enigmatisch, zo niet onbegrijpelijk zijn gebleven. Waarom zouden we hierover verrast moeten zijn, wanneer we weten dat, voor de Islam, religie en wetenschap altijd als zusteren zijn beschouwd? Van het allereerste begin heeft de Islam mensen aangeraden om wetenschap te cultiveren; de toepassing van dit voorschrift bracht de voortreffelijke vooruitgang in de wetenschap met zich mee die werd geboekt tijdens het grote tijdperk van de islamitische beschaving, waarvan het Westen zelf vóór de Renaissance profiteerde. In de confrontatie tussen de Schrift en de wetenschap is een hoogtepunt van begrip bereikt dankzij het licht dat moderne wetenschappelijke kennis werpt op Koranische passages. Voorheen waren deze passages onduidelijk vanwege het ontbreken van kennis die kon helpen bij hun interpretatie.
|
← Terug naar Inhoudsopgave |