De Koran en Moderne Wetenschap
Onofficiële machinevertaling van de Engelse uitgave (tr. Alastair D. Pannell and Maurice Bucaille); niet nagekeken. Engels origineel.
Als voorbereiding op elke confrontatie tussen de Islamitische Openbaring en de wetenschap, lijkt het essentieel dat een overzicht wordt gegeven van een religie die zo weinig bekend is in het Westen.
De totaal verkeerde beweringen die in het Westen over de Islam worden gedaan, zijn soms het resultaat van onwetendheid, en soms van systematische denigratie. De ernstigste van al deze leugens zijn echter die welke betrekking hebben op feiten; want terwijl vergissingen over meningen wellicht verklaarbaar zijn, is de presentatie van feiten die in strijd zijn met de realiteit dat niet. Het is verontrustend om openlijke onwaarheden te lezen in uiterst gerespectabele werken geschreven door auteurs die a priori hooggekwalificeerd zijn. Het volgende is een voorbeeld uit de Universalis Encyclopedia (Encyclopedia Universalis) vol. 6. Onder de titel Evangeliën (Evangiles) verwijst de auteur naar de verschillen tussen de laatsten en de Koran: "De evangelisten (. . .) doen (. . .) niet (. . .), zoals in de Koran, alsof ze een autobiografie overbrengen die God wonderbaarlijk aan de Profeet dicteerde . . .". In feite heeft de Koran niets te maken met een autobiografie: het is een preek; een raadpleging van zelfs de slechtste vertaling zou dat aan de auteur duidelijk hebben gemaakt. De uitspraak die we hebben geciteerd, staat zo ver van de realiteit als wanneer men een Evangelie zou definiëren als een verslag van het leven van een evangelist. De verantwoordelijke voor deze onwaarheid over de Koran is een professor aan de Jezuïetische Faculteit Theologie, Lyon ! Het feit dat mensen dergelijke onwaarheden uiten, helpt om een vals beeld van de Koran en de Islam te geven.
Er is vandaag echter hoop, omdat religies niet langer zo naar binnen gericht zijn als vroeger en veel daarvan ernaar streven elkaar te begrijpen. Men moet inderdaad onder de indruk zijn van de kennis van het feit dat er op het hoogste niveau van de hiërarchie door Romeinse Katholieken een poging wordt ondernomen om contact te leggen met moslims; ze proberen onbegrip te bestrijden en doen hun uiterste best om de onjuiste opvattingen over de Islam te veranderen die zo wijdverspreid zijn.
In de Inleiding tot dit werk noemde ik de grote verandering die de afgelopen jaren heeft plaatsgevonden en citeerde ik een document dat is uitgebracht door het Bureau voor Niet-christelijke Zaken bij het Vaticaan onder de titel Orientaties voor een Dialoog tussen Christenen en Moslims (Orientations pour un dialogue entre chrétiens et musulmans). Het is een zeer belangrijk document omdat het de nieuwe positie laat zien die ten opzichte van de Islam wordt ingenomen. Zoals we lezen in de derde editie van deze studie (1970), roept deze nieuwe positie op tot 'een herziening van onze houding ten opzichte ervan en een kritische blik op onze vooroordelen' . . . 'We zouden er in de eerste plaats aan moeten beginnen om geleidelijk de manier te veranderen waarop onze christelijke broeders ernaar kijken. Dit is het belangrijkste van allemaal' . . . We moeten de 'verouderde beeld die erf is van het verleden, of verdraaid door vooroordeel en laster' . . . , en 'de vroegere onrechtvaardigheid tegenover moslims erkennen, waarvoor het Westen, met zijn christelijke onderwijs, verantwoordelijk is' [ In een bepaalde periode van de geschiedenis werd de vijandigheid tegen de Islam, in welke vorm dan ook, zelfs afkomstig van verklaarde vijanden van de kerk, met de meest oprechte goedkeuring ontvangen door hoge ambtenaren van de Katholieke Kerk. Zo stuurde Paus Benedictus XIV, die wordt beschouwd als de grootste Paus van de achttiende eeuw, onophoudelijk zijn zegen naar Voltaire. Dit was als dank voor de toewijding aan hem van het drama Mohammed of Fanaticism (Mahomet ou le Fanatisme) 1741, een grove satire die elke slimme schrijver van kwade trouw op elk onderwerp had kunnen schrijven. Ondanks een slechte start verwierf het stuk voldoende prestige om te worden opgenomen in het repertoire van de Comédie-Francaise.] Het Vaticaanse document is bijna 150 pagina's lang. Het breidt daarom uit op de weerlegging van klassieke opvattingen die christenen over de Islam hebben en zet de realiteit uiteen.
Onder de titel Ons bevrijden van onze ergste vooroordelen (Nous libérer de nos pr'jug's les plus notables) bespreken de auteurs de volgende suggesties aan christenen: "Hier moeten we ook toegeven aan een diepe zuivering van onze houding. In het bijzonder worden hiermee bepaalde 'vaste oordelen' bedoeld die veel te vaak en veel te lichtvaardig over de Islam worden gemaakt. Het is essentieel om in het verborgene van onze harten geen opvattingen te koesteren die te gemakkelijk of willekeurig worden gevormd en die de oprechte moslim verwarren."
Een uiterst belangrijk oordeel van dit soort is de houding die ertoe leidt dat mensen herhaaldelijk de term 'Allah' gebruiken om de God van de moslims te bedoelen, alsof de moslims in een God geloven die anders is dan de God van de christenen. Al l'h betekent 'de Diviniteit' in het Arabisch: het is een enkele God, wat impliceert dat een correcte transcriptie alleen de exacte betekenis van het woord kan weergeven met behulp van de uitdrukking 'God'. Voor de moslim is al l'h niet anders dan de God van Mozes en Jezus.
Het document dat door het Bureau voor Niet-Christelijke Zaken bij het Vaticaan is opgesteld, benadrukt dit fundamentele punt in de volgende bewoordingen:
"Het zou zinloos lijken om te volhouden dat All'h niet echt God is, zoals sommige mensen in het Westen doen! De conciliedocumenten hebben deze stelling op de juiste plaats gezet. Er is geen betere manier om het geloof in God in de Islam te illustreren dan door de volgende fragmenten uit Lumen Gentium [Lumen Gentium is de titel van een document dat is opgesteld door het Tweede Vaticaans Concilie (1962-1966)] te citeren. 'De moslims belijden het geloof van Abraham en aanbidden met ons de enige barmhartige God, die de toekomstige rechter van de mensen is op de Dag der Vergelding . . .'"
Men kan daarom het protest van de moslims begrijpen tegen de veel te frequente gewoonte in Europese talen om 'All'h' te zeggen in plaats van 'God' . . . Gezeten moslims hebben D. Masson's Franse vertaling van de Koran geprezen omdat hij 'eindelijk' 'Dieu' [God] heeft geschreven in plaats van 'Allah'.
Het Vaticaans document wijst op het volgende: "All'h is het enige woord dat Arabischsprekende christenen hebben voor God." Moslims en christenen aanbidden dezelfde God.
Het Vaticaans document onderneemt vervolgens een kritische beschouwing van de andere valse oordelen die over de Islam worden geveld.
'Islamitisch fatalisme' is een wijdverbreid vooroordeel; het document onderzoekt dit en citeert ter ondersteuning de Koran, en plaatst daartegenover het idee van de verantwoordelijkheid van de mens, die zal worden beoordeeld naar zijn daden. Het toont aan dat het concept van een islamitisch legalisme vals is; integendeel, het stelt hiertegenover het oprecht geloof, ondersteund door twee zinnen in de Koran, die in het Westen vaak verkeerd worden begrepen:
"Er is geen dwang in de religie" (soera 2, vers 256)
"(Allah) heeft u in de religie geen moeilijkheden opgelegd" (soera 22, vers 78)
Het document verzet zich tegen de wijdverspreide notie van 'Islam, religie van angst' tot 'Islam, religie van liefde' - liefde voor de naaste op basis van geloof in God. Het weerlegt de vals verspreide notie dat er nauwelijks sprake is van een islamitische moraal en de andere notie, gedeeld door velen joden en christenen, van islamitisch fanatisme. Het maakt hierover de volgende opmerking: "In feite was de Islam tijdens zijn geschiedenis nauwelijks fanatieker dan de heilige bastions van het christendom wanneer het christelijke geloof, zo te zeggen, een politieke waarde aannam." Op dit punt citeren de auteurs uitdrukkingen uit de Koran die laten zien hoe, in het Westen, de uitdrukking 'Heilige Oorlog' [Vertalers van de Koran, zelfs bekende, hebben de seculiere gewoonte om in hun vertalingen dingen te plaatsen die niet echt in de Arabische tekst staan, niet weten te weerstaan. Men kan inderdaad titels aan de tekst toevoegen die niet in het origineel voorkomen zonder de tekst zelf te veranderen, maar deze toevoeging verandert de algemene betekenis. R. Blach're, bijvoorbeeld, in zijn bekende vertaling (Pub. Maisonneuve et Larose, Parijs, 1966, pagina 115) voegt een titel in die niet in de Koran voorkomt: Pligten van de Heilige Oorlog (Obligations de la guerre sainte). Dit staat aan het begin van een passage die onmiskenbaar een oproep tot de wapens is, maar niet de karaktertrek heeft die eraan is toegeschreven. Hoe kan de lezer, die slechts via vertalingen toegang heeft tot de Koran, na het lezen hiervan anders denken dan dat het de plicht van een moslim is om een heilige oorlog te voeren?] verkeerd vertaald is; "in het Arabisch is Al jih'd f” sab'l All'h, de inspanning op God's weg", "de inspanning om de Islam te verspreiden en het te verdedigen tegen zijn aanvallers." Het Vaticaans document gaat verder met de volgende woorden: "De jih'd is niet in het minst het Bijbelse kherem; het leidt niet tot uitroeiing, maar tot de verspreiding van God's en mensenrechten naar nieuwe landen." - "De vroegere gewelddadigheid van de jih'd volgde over het algemeen de regels van oorlog; tijdens de Kruistochten bovendien waren het niet altijd de moslims die de ergste slachtpartijen pleegden."
Ten slotte behandelt het document het vooroordeel volgens welke "de Islam een starre religie is die haar volgelingen in een soort verouderde Middeleeuwen houdt, waardoor ze ongeschikt zijn om zich aan te passen aan de technische veroveringen van de moderne tijd." Het vergelijkt analoge situaties die in christelijke landen worden waargenomen en stelt het volgende: "we vinden, (. ..) in de traditionele uitbreiding van de islamitische gedachte, een principe van mogelijke evolutie in de burgerlijke samenleving."
Ik ben ervan overtuigd dat deze verdediging van de Islam door het Vaticaan vandaag de dag velen gelovigen zal verrassen, hetzij moslims, joden of christenen. Het is een demonstratie van oprechtheid en open-mindedness die in sterk contrast staat met de attitudes die voortkomen uit het verleden. Het aantal mensen in het Westen dat op de hoogte is van de nieuwe attitudes die zijn aangenomen door de hoogste autoriteiten in de Katholieke Kerk is echter zeer klein.
Zodra men zich van dit feit bewust is, is het minder verrassend om te horen van de acties die deze verzoening bezegelden: ten eerste was er het officiële bezoek van de president van het Bureau voor niet-christelijke zaken bij het Vaticaan aan koning Faisal van Saoedi-Arabië; vervolgens de officiële receptie die paus Paulus VI gaf aan de Grand Ulema van Saoedi-Arabië in de loop van 1974. Vanaf dat moment begrijpt men duidelijker de spirituele betekenis van het feit dat zijn Excellentie bisschop Elchinger de Grand Ulema ontving in zijn kathedraal in Straatsburg en hen tijdens hun bezoek uitnodigde om in het koor te bidden. Dit deden ze voor het altaar, gericht op Mekka.
Aldus hebben de vertegenwoordigers van de moslim- en christenwereld op hun hoogste niveau, die een geloof delen in dezelfde God en een wederzijds respect voor hun meningsverschillen, afgesproken een dialoog te openen. Gezien deze situatie is het er zeker heel natuurlijk voor andere aspecten van elke respectieve Openbaring om met elkaar geconfronteerd te worden. Het onderwerp van deze confrontatie is het onderzoek van de Schrift in het licht van wetenschappelijke gegevens en kennis over de authenticiteit van de teksten. Dit onderzoek zal worden uitgevoerd voor de Koran zoals het is gedaan voor de Joods-christelijke Openbaring.
De relatie tussen religies en wetenschap is niet altijd hetzelfde geweest in een bepaalde plaats of tijd. Het is een feit dat er geen geschrift behoort tot een monotheïstische religie dat de wetenschap veroordeelt. In de praktijk moet men echter toegeven dat wetenschappers grote moeilijkheden hebben ondervonden met de religieuze autoriteiten van bepaalde geloofsovertuigingen. Gedurende vele eeuwen werd in de christelijke wereld de wetenschappelijke ontwikkeling tegengehouden door de betreffende autoriteiten, uit eigen initiatief en zonder verwijzing naar de authentieke Schriftteksten. We weten al de maatregelen die tegen degenen werden genomen die poogden de wetenschap uit te breiden, maatregelen die wetenschappers vaak dwongen om in ballingschap te gaan om te voorkomen dat ze op de brandstapel werden geplaatst, tenzij ze zich bekeerden, hun houding veranderden en om vergiffenis vroegen. Het geval van Galileo wordt altijd in deze context aangehaald: hij werd berecht omdat hij de ontdekkingen van Copernicus over de rotatie van de aarde had aanvaard. Galileo werd veroordeeld als gevolg van een verkeerde interpretatie van de Bijbel, aangezien er geen enkele Schrifttekst tegen hem kon worden aangevoerd.
In het geval van de Islam was de houding ten opzichte van de wetenschap, over het algemeen, heel anders. Niets is duidelijker dan de beroemde hadith van de Profeet: "Zoek naar wetenschap, zelfs in China", of de andere hadith die zegt dat de zoektocht naar kennis een strikte plicht is voor elke gelovige man en vrouw. Zoals we verderop in dit gedeelte zullen zien, is nog een cruciaal feit dat de Koran, terwijl hij ons uitnodigt om de wetenschap te cultiveren, zelf veel observaties over natuurlijke verschijnselen bevat en verklarende details omvat die volledig in overeenstemming zijn met moderne wetenschappelijke gegevens. Daar is niets aan te vergelijken in de Joodse-Christelijke Openbaring.
Het zou niettemin verkeerd zijn om te denken dat er in de geschiedenis van de Islam bepaalde gelovigen nooit een andere houding ten opzichte van de wetenschap hebben gekoesterd. Het is een feit dat in bepaalde periodes de verplichting om zichzelf en anderen te onderwijzen nogal werd verwaarloosd. Het is eveneens waar dat in de moslimwereld, net als elders, soms een poging werd ondernomen om de wetenschappelijke ontwikkeling te stoppen. Toch zal men zich herinneren dat tijdens de hoogtijdagen van de Islam, tussen de Achtste en Twaalfde eeuw A.D., d.w.z. op een moment waarop beperkingen op de wetenschappelijke ontwikkeling golden in de christelijke wereld, een zeer groot aantal studies en ontdekkingen werden gemaakt aan islamitische universiteiten. Daar bevonden zich de opmerkelijke culturele bronnen van die tijd. De bibliotheek van de Kalief in Cordoba bevatte 400.000 banden. Averroes gaf daar les, en Griekse, Indiase en Perzische wetenschappen werden er onderwezen. Daarom gingen geleerden van heel Europa naar Cordoba studeren, net zoals mensen vandaag de dag naar de Verenigde Staten gaan om hun studies te perfectioneren. Een zeer groot aantal oude manuscripten is ons overgeleverd dankzij cultiverende Arabieren die optraden als het vehikel voor de cultuur van veroverde landen. We zijn ook de Arabische cultuur zeer dankbaar voor de wiskunde (algebra was een Arabische uitvinding), astronomie, natuurkunde (optica), geologie, botanica, geneeskunde (Avicenna) enzovoort. Voor het eerst kreeg de wetenschap een internationaal karakter in de islamitische universiteiten van de Middeleeuwen. Op dat moment stonden mannen meer in de religieuze geest dan ze vandaag doen, maar in de islamitische wereld verhinderde dit hen niet om zowel gelovigen als wetenschappers te zijn. De wetenschap was de tweeling van de religie en had er nooit mee moeten ophouden.
De Middeleeuwse periode was voor de christelijke wereld een tijd van stagnatie en absolute conformiteit. Het moet benadrukt worden dat wetenschappelijk onderzoek niet werd vertraagd door de Joodse-Christelijke Openbaring zelf, maar door degenen die beweerden haar dienaar te zijn. Na de Renaissance was de natuurlijke reactie van de wetenschappers om wraak te nemen op hun vroegere vijanden; deze wraak gaat nog steeds door, tot op zulk een punt dat in het Westen wie over God spreekt in wetenschappelijke kringen er echt uitspringt. Deze houding beïnvloedt het denken van alle jonge mensen die een universitair onderwijs ontvangen, moslims incluis.
Hun denken kon nauwelijks anders zijn, gezien de extreme posities die de meest eminente wetenschappers hebben ingenomen. Een Nobelprijswinnaar voor Geneeskunde heeft de afgelopen jaren geprobeerd mensen te overtuigen, in een boek dat bedoeld is voor massapublicatie, dat levend materiaal zichzelf in staat was te creëren door toeval uit verschillende basiscomponenten. Beginnend, zegt hij, met dit primitieve levende materiaal, en onder de invloed van verschillende externe omstandigheden, werden georganiseerde levende wezens gevormd, resulterend in het formidabele complexe wezen dat de mens vormt.
Zeker zouden deze wonderen van hedendaagse wetenschappelijke kennis op het gebied van het leven een denkend persoon tot het tegenovergestelde conclusie moeten leiden. De organisatie die toezicht houdt op de geboorte en het onderhoud van het leven lijkt steeds ingewikkelder naarmate men er meer over bestudeert; hoe meer details men kent, hoe meer bewondering het afdwingt. Een kennis van deze organisatie moet men er zeker van maken dat het deel dat toeval speelt in het fenomeen van het leven steeds minder waarschijnlijk wordt. Hoe verder men de weg van kennis bewandelt, vooral van het oneindig kleine, hoe eloquenter de argumenten zijn die in het voordeel zijn van het bestaan van een Schepper. In plaats van nederigheid te voelen bij dergelijke feiten, wordt de mens vervuld van arrogantie. Hij spot met elk idee van God, op dezelfde manier waarop hij alles afkraakt wat afbreuk doet aan zijn plezier en genot. Dit is het beeld van de materialistische samenleving die momenteel in het Westen floreert.
Welke spirituele krachten kunnen worden gebruikt om deze vervuiling van de gedachten te bestrijden, die door veel hedendaagse wetenschappers wordt beoefend?
Het Jodendom en het Christendom maken geen geheim van hun onvermogen om met de vloedgolf van materialisme en de invasie van het Westen door atheïsme om te gaan. Beiden zijn volledig overrompeld, en van het ene decennium op het andere kan men zeker zien hoe ernstig hun weerstand is verminderd tegen deze vloedgolf die dreigt alles mee te nemen. De materialistische atheïst ziet in klassiek Christendom niets meer dan een systeem dat de afgelopen tweeduizend jaar door mensen is opgebouwd om de autoriteit van een minderheid over hun medemensen te waarborgen. Hij kan in Joods-Christelijke geschriften geen taal vinden die zelfs vaag lijkt op de zijne; ze bevatten zoveel onwaarschijnlijkheden, tegenstrijdigheden en incompatibiliteiten met moderne wetenschappelijke gegevens, dat hij weigert teksten in overweging te nemen die de overgrote meerderheid van theologen graag als een onlosmakelijk geheel zou willen zien.
Wanneer men Islam noemt aan de materialistische atheïst, glimlacht hij met een zelfgenoegzaamheid die slechts even groot is als zijn onwetendheid over het onderwerp. In overeenstemming met de meeste westerse intellectuelen, van welke religieuze overtuiging dan ook, heeft hij een indrukwekkende verzameling valse noties over Islam.
Men moet hem op dit punt wel een of twee excuses toestaan: Ten eerste, afgezien van de recent aangenomen houdingen onder de hoogste Katholieke autoriteiten, is Islam altijd in het Westen onderworpen geweest aan een zogenaamde 'seculiere laster'. Iedereen in het Westen die een diepgaande kennis van Islam heeft opgedaan, weet maar al te goed in welke mate zijn geschiedenis, dogma en doelstellingen zijn vervormd. Men moet er ook rekening mee nemen dat documenten die in Europese talen over dit onderwerp zijn gepubliceerd (met uitzondering van zeer gespecialiseerde studies) het werk van een persoon die graag wil leren niet makkelijker maken.
Een kennis van de Islamitische Openbaring is inderdaad fundamenteel vanuit dit oogpunt. Helaas worden passages uit de Koran, vooral die met betrekking tot wetenschappelijke gegevens, slecht vertaald en geïnterpreteerd, zodat een wetenschapper alle reden heeft om kritiek te leveren - met een schijnbare rechtvaardiging - dat de Boek in werkelijkheid niet verdient. Dit detail is het waard om hierna te noteren: onnauwkeurigheden in vertaling of verkeerde commentaren (het een gaat vaak hand in hand met het ander), die een of twee eeuwen geleden niemand zouden hebben verrast, beledigen de wetenschappers van vandaag. Geconfronteerd met een slecht vertaalde zin die een wetenschappelijk onacceptabele verklaring bevat, wordt de wetenschapper verhinderd om de zin serieus te nemen. In het hoofdstuk over de menselijke voortplanting zal een zeer typisch voorbeeld van dit soort fouten worden gegeven.
Waarom bestaan er zulke fouten in vertalingen? Ze kunnen verklaard worden door het feit dat moderne vertalers vaak, eerder ongekritiseerd, de interpretaties overnemen die door oudere commentatoren zijn gegeven. In hun tijd hadden de laatsten een excuus voor het hebben gegeven van een ongepaste definitie aan een Arabisch woord dat verschillende mogelijke betekenissen bevat; ze konden immers niet mogelijk de werkelijke betekenis van het woord of de zin hebben begrepen, die pas thans duidelijk is geworden dankzij wetenschappelijke kennis. Met andere woorden, er wordt het probleem opgeworpen van de noodzakelijke revisie van vertalingen en commentaren. Het was niet mogelijk om dit op een bepaald moment in het verleden te doen, maar tegenwoordig hebben we kennis die ons in staat stelt hun ware betekenis weer te geven. Deze problemen van vertaling zijn niet aanwezig voor de teksten van de Joodse-Christelijke Openbaring; het hier beschreven geval is absoluut uniek voor de Koran.
Deze wetenschappelijke overwegingen, die zeer specifiek zijn voor de Koran, verbaasden mij in eerste instantie. Tot dan toe had ik niet gedacht dat het mogelijk was om zoveel verklaringen in een tekst te vinden die meer dan dertien eeuwen geleden werd samengesteld, verwijzend naar uiterst diverse onderwerpen en die allemaal volledig in overeenstemming zijn met de moderne wetenschappelijke kennis. In het begin had ik geen geloof in de Islam. Ik begon deze examinatie van de teksten met een volledig open geest en een totale objectiviteit. Als er enige invloed op mij werkte, dan was die verkregen uit wat ik in mijn jeugd was bijgebracht; men sprak niet van Moslims, maar van 'Mohammedanen', om heel duidelijk te maken dat er een religie werd bedoeld die was gesticht door een man en die dus geen enkele waarde in termen van God kon hebben. Zoals velen in het Westen had ik dezelfde valse noties over de Islam kunnen behouden; ze zijn tegenwoordig zo wijdverspreid, dat ik inderdaad verbaasd ben wanneer ik iemand tegenkom, anders dan een specialist, die op een verlichte manier over dit onderwerp kan spreken. Ik geef daarom toe dat voordat ik een visie op de Islam kreeg die afweek van de in het Westen ontvangen, ik zelf uiterst onwetend was.
Ik ben de erkenning dat de algemeen in het Westen geuite oordelen over de Islam vals zijn, verschuldigd aan uitzonderlijke omstandigheden. Het was in Saudi-Arabië zelf dat een idee werd gegeven van de mate waarin meningen die in het Westen over dit onderwerp worden aangehouden, vatbaar zijn voor fouten.
De schuld van dankbaarheid die ik aan de overleden Koning Faisal verschuldigd ben, wiens herinnering ik met diepe respect groet, is inderdaad zeer groot: het feit dat ik de eer had om hem te horen spreken over de Islam en om met hem bepaalde problemen betreffende de interpretatie van de Koran in relatie tot de moderne wetenschap aan te kaarten, is een zeer gekoesterde herinnering. Het was een uiterst groot privilege voor mij om zo veel waardevolle informatie van hem persoonlijk en van de mensen om hem heen te hebben verzameld.
Aangezien ik nu het grote verschil had gezien tussen de realiteit van de Islam en het beeld dat wij daarvan in het Westen hebben, ervoer ik een grote behoefte om Arabisch te leren (wat ik niet sprak) om voldoende toegerust te zijn om vorderingen te boeken in de studie van een zo onbegrepen religie. Mijn eerste doel was om de Koran te lezen en om een zin-voor-zin analyse ervan te maken met behulp van diverse commentaren die essentieel zijn voor een kritische studie. Mijn aanpak was om bijzondere aandacht te besteden aan de beschrijving van talrijke natuurlijke verschijnselen die in de Koran worden gegeven; de zeer nauwkeurige aard van bepaalde details die naar hen verwijzen in het Boek, die slechts in de originele taal zichtbaar waren, viel mij op doordat ze in overeenstemming waren met de hedendaagse ideeën, hoewel een man die leefde ten tijde van Mohammed dit niet had kunnen vermoeden. Ik heb vervolgens verschillende werken gelezen die door Moslim auteurs zijn geschreven over de wetenschappelijke aspecten van de Koran-tekst: ze waren uiterst behulpzaam bij mijn waardering ervan, maar ik heb tot nu toe geen algemene studie van dit onderwerp in het Westen ontdekt.
Wat aanvankelijk de lezer treft die voor het eerst geconfronteerd wordt met een tekst van dit soort, is de overvloed aan onderwerpen die worden besproken: de Schepping, astronomie, de verklaring van bepaalde zaken betreffende de aarde, en de dierlijke en plantaardige rijken, de menselijke voortplanting. Terwijl monumentale fouten in de Bijbel te vinden zijn, kon ik geen enkele fout in de Koran vinden. Ik moest stoppen en mezelf de vraag stellen: als een man de auteur van de Koran was, hoe kon hij dan feiten hebben geschreven in de zevende eeuw A.D. die vandaag de dag worden aangetoond in overeenstemming te zijn met moderne wetenschappelijke kennis? Er was absoluut geen twijfel over: de tekst van de Koran die we vandaag hebben, is absoluut een tekst van de periode, indien ik me in deze termen mag uitdrukken (in het volgende hoofdstuk van het huidige deel van het boek zal ik dit probleem behandelen). Welke menselijke verklaring kan er voor deze observatie bestaan? Naar mijn mening is er geen verklaring; er is geen specifieke reden waarom een bewoner van de Arabische Schiereiland op een tijdstip dat koning Dagobert in Frankrijk regeerde (629-639 A.D.), wetenschappelijke kennis over bepaalde onderwerpen had die tien eeuwen vooruit was op de onze.
Het is een gevestigd feit dat ten tijde van de Openbaring van de Koran, d.w.z. binnen een periode van ongeveer twintig jaar die de Hegira (622 A.D.) overspande, de wetenschappelijke kennis al eeuwenlang niet vooruitgang had geboekt en de periode van activiteit in de islamitische beschaving, met de daarmee gepaard gaande wetenschappelijke opbloei, na de afsluiting van de Openbaring van de Koran kwam. Alleen onwetendheid van dergelijke religieuze en seculiere gegevens kan leiden tot het volgende bizarre suggestie die ik verschillende keren heb gehoord: als er verrassende uitspraken van wetenschappelijke aard in de Koran bestaan, dan kunnen ze worden verklaard doordat Arabische wetenschappers zo ver vooruit waren met hun tijd en Mohammed door hun werk werd beïnvloed. Iedereen die iets weet van de islamitische geschiedenis, is zich ervan bewust dat de periode van de Middeleeuwen die de culturele en wetenschappelijke opbloei in de Arabische wereld zag, na Mohammed kwam, en daarom niet zou indulgeren in dergelijke grillen. Suggesties van dit soort zijn vooral misplaatst omdat de meeste wetenschappelijke feiten die ofwel worden gesuggereerd of heel duidelijk worden vastgelegd in de Koran, pas in moderne tijden zijn bevestigd.
Het is gemakkelijk te zien hoe commentatoren op de Koran (waaronder zij die schreven tijdens het hoogtepunt van de islamitische cultuur) gedurende eeuwen onvermijdelijk interpretatiefouten hebben gemaakt in het geval van bepaalde verzen waarvan de exacte betekenis onmogelijk begrepen had kunnen worden. Pas veel later, in een periode niet ver van de onze, was het mogelijk om ze correct te vertalen en te interpreteren. Dit impliceert dat een grondige taalkennis op zichzelf niet voldoende is om deze verzen uit de Koran te begrijpen. Wat hiernaast nodig is, is een zeer diverse kennis van wetenschap. Een studie zoals de huidige omvat vele disciplines en is in die zin encyclopedisch. Naarmate de opgeworpen vragen worden besproken, zal de verscheidenheid aan wetenschappelijke kennis die essentieel is voor het begrijpen van bepaalde verzen van de Koran duidelijk worden.
De Koran is er niet op gericht om bepaalde wetten te verklaren die de Universe regeren, maar hij heeft een absoluut fundamenteel religieus doel. De beschrijvingen van de Goddelijke Almacht zijn het belangrijkste dat de mens aanzet tot reflectie op de werken van de Schepping. Ze worden vergezeld door verwijzingen naar feiten die toegankelijk zijn voor menselijke observatie of naar wetten die zijn vastgesteld door God die toezicht houdt op de organisatie van het universum zowel in de natuurwetenschappen als met betrekking tot de mens. Een deel van deze beweringen is gemakkelijk te begrijpen, maar de betekenis van de andere kan alleen worden begrepen als men de essentiële wetenschappelijke kennis heeft die daarvoor nodig is. Dit betekent dat de mens in vroegere tijden slechts een schijnbare betekenis kon onderscheiden, die hem ertoe bracht de verkeerde conclusies te trekken vanwege het gebrek aan kennis op het moment in kwestie.
Het is mogelijk dat de keuze van verzen uit de Koran die bestudeerd worden voor hun wetenschappelijke inhoud, wellicht te klein lijkt voor bepaalde moslim schrijvers die reeds aandacht erop hebben gevestigd voordat ik dat heb gedaan. Over het algemeen ben ik van mening dat ik een iets kleiner aantal verzen heb behouden dan zij hebben. Aan de andere kant heb ik enkele verzen geïdentificeerd die tot nu toe, naar mijn mening, niet de aandacht hebben gekregen die ze vanuit wetenschappelijk oogpunt verdienen. Voor zover ik mogelijk versen voor deze studie heb over het hoofd gezien die door deze schrijvers waren geselecteerd, hoop ik dat ze mij dat niet kwalijk zullen nemen. Ik heb ook geconstateerd dat bepaalde boeken af en toe wetenschappelijke interpretaties bevatten die mij niet correct lijken; met een open geest en een helder geweten heb ik persoonlijke interpretaties van dergelijke verzen gegeven.
In dezelfde geest heb ik geprobeerd verwijzingen in de Koran te vinden naar verschijnselen die toegankelijk zijn voor menselijk begrip, maar die niet zijn bevestigd door moderne wetenschap. In deze context denk ik dat ik verwijzingen in de Koran heb gevonden naar de aanwezigheid van planeten in het Universum die vergelijkbaar zijn met de Aarde. Het dient te worden toegevoegd dat veel wetenschappers dit een volkomen haalbaar feit vinden, hoewel moderne gegevens geen enkele aanwijzing van zekerheid bieden. Ik vond dat ik het mezelf verschuldigd was om dit te vermelden, terwijl ik alle bijbehorende voorbehouden behield die van toepassing zouden kunnen zijn.
Als deze studie dertig jaar geleden was gemaakt, zou het noodzakelijk zijn geweest om nog een feit toe te voegen dat door de Koran wordt voorspeld aan wat er zou worden geciteerd met betrekking tot astronomie, dit feit is de verovering van de ruimte. Op dat moment, na de eerste pogingen met ballistische raketten, stelden mensen zich een dag voor waarop de mens wellicht de materiële mogelijkheid zou hebben om zijn aardse habitat te verlaten en de ruimte te verkennen. Toen was het al bekend dat er een vers in de Koran bestond dat voorspelde dat de mens op een dag deze verovering zou maken. Deze verklaring is nu geverifieerd.
De huidige confrontatie tussen Heilige Schrift en wetenschap brengt ideeën in het spel, zowel voor de Bijbel als de Koran, die betrekking hebben op wetenschappelijke waarheid. Om deze confrontatie geldig te laten zijn, moeten de wetenschappelijke argumenten waarop vertrouwd wordt, behoorlijk degelijk vastgesteld zijn en mogen ze geen ruimte laten voor twijfel. Zij die aarzelen om het idee te accepteren dat de wetenschap ingrijpt bij een waardering van de Schriftverzen, ontkennen dat het mogelijk is voor de wetenschap om een geldige term van vergelijking te vormen (hetzij de Bijbel, die aan deze vergelijking niet ongeschonden ontsnapt - en we hebben gezien waarom - of de Koran, die niets te vrezen heeft van de wetenschap). De wetenschap, zeggen ze, verandert met de tijden en een feit dat vandaag wordt aanvaard, kan later worden verworpen.
Deze laatste opmerking roept de volgende observatie op: er moet een onderscheid worden gemaakt tussen wetenschappelijke theorie en degelijk gecontroleerd waargenomen feit. Theorie is bedoeld om een verschijnsel of een reeks verschijnselen te verklaren die niet gemakkelijk te begrijpen zijn. In veel gevallen verandert de theorie: deze is vatbaar voor wijziging of vervanging door een andere theorie wanneer wetenschappelijke vooruitgang het gemakkelijker maakt om feiten te analyseren en een levensvatbaarder uitleg te bedenken. Aan de andere kant is een waargenomen feit dat door experimenten is gecontroleerd, niet vatbaar voor wijziging: het wordt gemakkelijker om zijn kenmerken te definiëren, maar het blijft hetzelfde. Het is vastgesteld dat de Aarde rond de Zon draait en de Maan rond de Aarde, en dit feit zal niet onderhevig zijn aan herziening; het enige dat in de toekomst kan worden gedaan, is om de banen duidelijker te definiëren.
Een aandacht voor de veranderlijke aard van theorieën is, bijvoorbeeld, wat mij ertoe bracht een vers uit de Koran te verwerpen dat door een moslim natuurkundige werd gedacht te voorspellen over het concept van antimaterie, een theorie die momenteel het onderwerp is van veel discussie. Men kan, aan de andere kant, heel legitiem veel aandacht besteden aan een vers uit de Koran dat de aquatische oorsprong van het leven beschrijft, een fenomeen dat we nooit zullen kunnen verifiëren, maar dat veel argumenten heeft die in zijn voordeel spreken. Wat betreft waargenomen feiten zoals de evolutie van het menselijk embryo, is het heel goed mogelijk om verschillende stadia die in de Koran worden beschreven te confronteren met de gegevens van de moderne embryologie en volledige overeenstemming te vinden tussen de moderne wetenschap en de verzen van de Koran die naar dit onderwerp verwijzen.
Deze confrontatie tussen de Koran en de wetenschap is voltooid door twee andere vergelijkingen: de ene is de confrontatie van moderne kennis met Bijbelse gegevens over dezelfde onderwerpen; en de andere is de vergelijking vanuit hetzelfde wetenschappelijke standpunt tussen de gegevens in de Koran, het Boek van Openbaring dat door God aan de Profeet is toegezonden, en de gegevens in de hadiths, boeken die de daden en uitspraken van Mohammed beschrijven die buiten de geschreven Openbaring vallen.
Aan het einde van dit, het derde deel van het onderhavige werk, worden de gedetailleerde resultaten van de vergelijking tussen de Bijbelse en Koranische beschrijving van een enkel gebeurtenis gegeven, samen met een verslag van hoe de passage het stelde toen het werd onderworpen aan de wetenschappelijke kritiek van elke beschrijving. Er is bijvoorbeeld een onderzoek gedaan in het geval van de Schepping en de Vloed. In elk geval zijn de incompatibiliteiten met de wetenschap in de Bijbelse beschrijving duidelijk gemaakt. Ook te zien is de volledige overeenstemming tussen de wetenschap en de beschrijvingen in de Koran die er naar verwijzen. We zullen precies die verschillen noteren die ertoe leiden dat de ene beschrijving tegenwoordig wetenschappelijk acceptabel is en de andere niet.
Deze observatie is van het grootste belang, aangezien Joden, Christenen en Atheïsten in het Westen unaniem verklaren (zonder een grein bewijs echter) dat Mohammed de Koran schreef of liet schrijven als een imitatie van de Bijbel. Er wordt beweerd dat verhalen over religieuze geschiedenis in de Koran Bijbelse verhalen overnemen. Deze houding is zo achteloos als zeggen dat Jezus Zelf Zijn tijdgenoten misleidde door inspiratie te halen uit het Oude Testament tijdens Zijn predikkingen: het hele Evangelie van Matteüs is gebaseerd op deze voortzetting van het Oude Testament, zoals we al hebben gezien. Welke expert in exegese zou dromen Jezus van zijn status als Gods boodschapper te beroven om deze reden? Dit is desondanks de manier waarop Mohammed in het Westen vaker dan niet wordt beoordeeld: "al deed hij was kopiëren van de Bijbel". Het is een summier oordeel dat geen rekening houdt met het feit dat de Koran en de Bijbel verschillende versies van een enkele gebeurtenis bieden. Men geeft er de voorkeur aan niet over het verschil in de beschrijvingen te praten. Ze worden uitgesproken als hetzelfde en daardoor hoeft wetenschappelijke kennis niet te worden betrokken. We zullen deze problemen verder uitwerken bij de beschrijving van de Schepping en de Vloed.
De verzameling hadiths zijn voor Mohammed wat de Evangeliën zijn voor Jezus: beschrijvingen van de daden en uitspraken van de Profeet. Hun auteurs waren geen ooggetuigen. (Dit geldt in ieder geval voor de samenstellers van de verzamelingen hadiths die als de meest authentieke worden beschouwd en veel later werden verzameld dan de tijd dat Mohammed nog leefde). Ze vormen op geen enkele manier boeken die de geschreven Openbaring bevatten. Ze zijn niet het woord van God, maar de uitspraken van de Profeet. In deze boeken, die zeer veel gelezen worden, zijn uitspraken te vinden die vanuit wetenschappelijk oogpunt fouten bevatten, met name medische remedies. We negeren uiteraard alles wat betrekking heeft op problemen van religieuze aard, aangezien die hier niet in de context van de hadiths worden besproken. Veel hadiths zijn van twijfelachtige authenticiteit; ze worden besproken door moslimgeleerden zelf. Wanneer de wetenschappelijke aard van een hadith in dit werk ter sprake komt, is dat in essentie om te benadrukken wat hen onderscheidt van de Koran zelf vanuit dit standpunt, aangezien laatstgenoemde geen enkele wetenschappelijke verklaring bevat die onacceptabel is. Het verschil, zo zullen we zien, is behoorlijk opvallend.
Deze observatie maakt de hypothese die wordt geopperd door degenen die Mohammed zien als de auteur van de Koran behoorlijk onhoudbaar. Hoe kon een man, van ongeleerdheid, de belangrijkste auteur worden, wat betreft literaire verdienste, in de hele Arabische literatuur? Hoe kon hij toen waarheden van wetenschappelijke aard uitspreken die geen andere menselijke wezen op dat moment ooit zou hebben kunnen ontwikkelen, en dit alles zonder ooit de kleinste fout te maken in zijn uitspraken over het onderwerp?
De ideeën in deze studie worden ontwikkeld vanuit een puur wetenschappelijk standpunt. Ze leiden tot de conclusie dat het ondenkbaar is dat een mens die in de zevende eeuw A.D. leefde, verklaringen in de Koran zou hebben gedaan over een groot aantal onderwerpen die niet tot zijn periode behoren en die in overeenstemming zijn met wat pas eeuwen later bekend zou worden. Voor mij kan er geen menselijke verklaring zijn voor de Koran.
|
← Terug naar Inhoudsopgave |