Contradictions and Improbabilities in the Descriptions.

✦

Onofficiële machinevertaling van de Engelse uitgave (tr. Alastair D. Pannell and Maurice Bucaille); niet nagekeken. Engels origineel.

Sommige van deze verontrustende onwaarschijnlijkheden en tegenstrijdigheden zijn in eerdere hoofdstukken aangetoond. Het is echter de latere gebeurtenissen in het leven van Jezus, in het bijzonder, samen met de gebeurtenissen na de Passie, die de kern vormen van verschillende of tegenstrijdige beschrijvingen.

 

Beschrijvingen van de Passie

Vader Roguet zelf merkt op dat Pascha op verschillende tijdstippen wordt geplaatst ten opzichte van Jezus' Laatste Avondmaal met Zijn discipelen in de Synoptische Evangeliën en het Evangelie van Johannes. Johannes plaatst het Laatste Avondmaal 'voor de Pascha-vieringen' en de andere drie evangelisten plaatsen het tijdens de vieringen zelf. Voor de hand liggende onwaarschijnlijkheden ontstaan uit deze divergentie: een bepaald episode wordt onmogelijk door de positie van Pascha ten opzichte ervan. Wanneer men de belangrijkheid ervan in de Joodse liturgie kent en de belangrijkheid van de maaltijd waar Jezus afscheid neemt van zijn discipelen, hoe is het dan mogelijk te geloven dat de herinnering aan de ene gebeurtenis ten opzichte van de andere zozeer zou zijn vervaagd in de traditie die later door de evangelisten werd vastgelegd?

Op een meer algemeen niveau verschillen de beschrijvingen van de Passie van de ene evangelist tot de andere, en met name tussen Johannes en de eerste drie Evangeliën. Het Laatste Avondmaal en de Passie in het Evangelie van Johannes zijn beide zeer lang, twee keer zo lang als in Marcus en Lucas, en ruwweg anderhalf keer zo lang als de tekst van Matteüs. Johannes registreert een zeer lange toespraak van Jezus aan Zijn discipelen die vier hoofdstukken (14 tot 17) van zijn Evangelie in beslag neemt. Tijdens deze kroonsprekende toespraak kondigt Jezus aan dat Hij Zijn laatste instructies zal geven en geeft Hij hen Zijn laatste spirituele testament. Er is geen spoor van dit in de andere Evangeliën. Hetzelfde proces kan echter ook andersom werken; Matteüs, Lucas en Marcus vertellen alle drie Jezus' gebed in de Getsemanegardijn, maar Johannes noemt het niet.

 

Het evangelie van Johannes beschrijft niet de instelling van de eucharistie

Het belangrijkste feit dat de lezer van de Passie in het Evangelie van Johannes opvalt, is dat hij absoluut geen verwijzing maakt naar de instelling van de Eucharistie tijdens het Laatste Avondmaal van Jezus met Zijn Apostelen.

Er is geen enkele christen die de iconografie van het Laatste Avondmaal niet kent, waar Jezus voor de laatste keer onder Zijn Apostelen aan tafel zit. De grootste schilders ter wereld hebben deze laatste bijeenkomst altijd afgebeeld met Johannes dicht bij Jezus, Johannes die we gewend zijn te beschouwen als de auteur van het Evangelie met die naam.

Hoe verbazingwekkend het voor velen ook mag lijken, de meeste specialisten beschouwen Johannes niet als de auteur van het vierde Evangelie, noch noemt het laatste de instelling van de Eucharistie. De inwijding van het brood en de wijn, die het lichaam en het bloed van Jezus worden, is de meest essentiële daad van de christelijke liturgie. De andere evangelisten verwijzen er naar, zelfs als ze dat in verschillende termen doen, zoals we hierboven hebben opgemerkt. Johannes zegt er niets over. De beschrijvingen van de vier evangelisten hebben slechts twee gemeenschappelijke punten: de voorspelling van de verloochening van Petrus en de verraad door een van de Apostelen (Judas Iscariot wordt alleen daadwerkelijk genoemd in Matteüs en Johannes). Johannes' beschrijving is de enige die verwijst naar Jezus die de voeten van zijn discipelen wast aan het begin van de maaltijd.

Hoe kan deze weglating in het Evangelie van Johannes worden verklaard?
Als men objectief redeneert, dan is de hypothese die onmiddellijk in het oog springt (altijd uitgaande van het verhaal zoals verteld door de andere drie evangelisten exact is) dat een passage van het Evangelie van Johannes die betrekking heeft op genoemd episode verloren is gegaan. Dit is niet de conclusie waartoe christelijke commentatoren komen.

Laten we nu enkele van de posities die zij hebben ingenomen bekijken.
In zijn Klein Woordenboek van het Nieuwe Testament (Petit Dictionnaire du Nouveau Testament) geeft A. Tricot de volgende vermelding onder Laatste Avondmaal (Cène). "Laatste maaltijd die Jezus genoot met de Twaalf Disciple tijdens welke hij de Eucharistie instelde. Het wordt beschreven in de Synoptische Evangeliën" (verwijzingen naar Matteüs, Marcus en Lucas). ". . . en het vierde Evangelie geeft ons verdere details" (verwijzingen naar Johannes). In zijn vermelding over de Eucharistie (Eucharistie), schrijft dezelfde auteur het volgende. "De instelling van de Eucharistie wordt kort vermeld in de eerste drie Evangeliën: het was een uiterst belangrijk onderdeel van het Apostolische systeem van religieuze instructie. Sint Johannes heeft een onmisbaar complement toegevoegd aan deze korte beschrijvingen in zijn verslag van Jezus' toespraak over het brood des levens (6, 32-58)." De commentator slaagt er derhalve niet in te vermelden dat Johannes Jezus' instelling van de Eucharistie niet beschrijft. De auteur spreekt van 'aanvullende details', maar die zijn geen aanvulling op de instelling van de Eucharistie (hij beschrijft in feite de ceremonie van het wassen van de voeten van de Apostelen). De commentator spreekt van het 'brood des levens', maar het is Jezus' verwijzing (tamelijk losstaand van het Laatste Avondmaal) naar Gods dagelijkse gave van manna in de woestijn ten tijde van de Joden's exodus onder leiding van Mozes. Johannes is de enige van de evangelisten die deze allusie vastlegt. In de volgende passage van zijn Evangelie vermeldt Johannes, uiteraard, wel Jezus' verwijzing naar de Eucharistie in de vorm van een digressie over het brood, maar geen andere evangelist spreekt van dit episode.

Men is dan ook verrast zowel door Johannes' stilte over wat de andere drie evangelisten vertellen als door hun stilte over wat, volgens Johannes, Jezus zou hebben voorspeld.

De commentatoren van de Oecumenische Vertaling van de Bijbel, Nieuwe Testament, erkennen deze weglating in Johannes' Evangelie daadwerkelijk. Dit is de verklaring die ze bedenken om te verklaren dat de beschrijving van de instelling van de Eucharistie ontbreekt: "Over het algemeen is Johannes weinig geïnteresseerd in de tradities en instellingen van een voorbije Israël. Dit zou hem wellicht hebben weerhouden om de vaststelling van de Eucharistie in de Pesachliturgie te laten zien." Moeten we hier werkelijk geloven dat een gebrek aan interesse in de Joodse Pesachliturgie leidde tot het feit dat Johannes de instelling van de meest fundamentele daad in de liturgie van de nieuwe religie niet beschreef?

De experts in exegese zijn zo van streek door het probleem dat theologen zich de hersens inslaan om voorspellingen of equivalenten van de Eucharistie te vinden in episodes van Jezus' leven die door Johannes worden vastgelegd. O. Culmann stelt bijvoorbeeld in zijn boek, Het Nieuwe Testament(Le Nouveau Testament), dat "de verandering van water in wijn en de spijzen van de vijfduizend de sacrament van het Laatste Avondmaal (de 'Eucharistie') voorafschaduwen". Het is te bedenken dat het water werd veranderd in wijn omdat de laatste ontbrak op een bruiloft in Kana. (Dit was Jezus' eerste wonder, beschreven door Johannes in hoofdstuk 2, 1-12. Hij is de enige evangelist die dit doet). In het geval van de spijzen van de vijfduizend, was dit het aantal mensen dat werd gevoed met 5 gerstbroden die op wonderbaarlijke wijze werden vermenigvuldigd. Bij het beschrijven van deze gebeurtenissen maakt Johannes geen speciale opmerking, en de parallel bestaat slechts in de geest van deze expert in exegese. Men kan de redenering achter de parallel die hij trekt, evenmin begrijpen als zijn visie dat de genezing van een verlamde man en van een man die blind was geboren 'de doop voorspellen' en dat 'het water en het bloed dat uit Jezus' zijde vloeide na zijn dood in één feit verenigd zijn', een verwijzing naar zowel de doop als de Eucharistie.

Een andere parallel die door dezelfde expert in exegese wordt getrokken met betrekking tot de Eucharistie, wordt geciteerd door Pater Roguet in zijn boek Inleiding tot het Evangelie (Initiation ” l'Evangile). "Sommige theologen, zoals Oscar Culmann, zien in de beschrijving van het wassen van de voeten vóór het Laatste Avondmaal een symbolisch equivalent van de instelling van de Eucharistie . . ."

Het is moeilijk de overtuigingskracht te zien van alle parallellen die commentatoren hebben verzonnen om mensen te helpen de meest verontrustende weglating in het Evangelie van Johannes gemakkelijker te accepteren.

 

Verschijningen van Jezus opgewekt uit de dood

Een prime voorbeeld van verbeelding in een beschrijving werd al gegeven in de weergave van de abnormale verschijnselen die zouden hebben plaatsgevonden bij de dood van Jezus, zoals beschreven in het Evangelie van Matteüs. De gebeurtenissen die volgden op de Opstanding leverden materiaal voor tegenstrijdige en zelfs absurde beschrijvingen aan de kant van alle evangelisten.

Vader Roguet in zijn Inwijding tot het Evangelie (Initiation ” l'Evangile), pagina 182, geeft voorbeelden van de verwarring, wanorde en tegenstrijdigheid die heerst in deze geschriften:

"De lijst van vrouwen die naar de graf kwamen is niet exact hetzelfde in elk van de drie synoptische Evangeliën. In Johannes kwam slechts één vrouw: Maria Magdalena. Ze spreekt echter in de meervoud, alsof ze vergezeld was: 'we weten niet waar ze hem hebben neergelegd.' In Matteüs voorspelt de Engel aan de vrouwen dat ze Jezus in Galilea zullen zien. Een paar momenten later sluit Jezus zich echter bij hen naast de graf aan. Lucas leek deze moeilijkheid te voelen en veranderde de bron een beetje. De Engel zegt: 'Herinner je je hoe hij je vertelde, terwijl hij nog in Galilea was . . .' In feite verwijst Lucas slechts naar drie verschijningen . . .-"Johannes plaatst twee verschijningen met een interval van een week in de bovenkamer te Jeruzalem en de derde aan de zee, in Galilea, dus. Matteüs registreert slechts één verschijning in Galilea." De commentator sluit deze beschouwing uit van het laatste gedeelte van het Evangelie van Marcus, omdat hij gelooft dat dit 'waarschijnlijk door een andere hand is geschreven'.

Alle deze feiten staan in contrast met de vermelding van Jezus' verschijningen, opgenomen in Paulus' Eerste Brief aan de Korintiërs (15,5-7), aan meer dan vijfhonderd mensen tegelijk, aan Jakobus, aan alle Apostelen en, natuurlijk, aan Paulus zelf.

Na dit is het daarom verrassend om te vinden dat Vader Roguet in hetzelfde boek de 'grandiloquente en pueriele fantasmen van bepaalde Apocriefe werken' stigmatiseert bij het spreken over de Opstanding. Zeker zijn deze termen volkomen geschikt voor Matteüs en Paulus zelf: ze staan inderdaad in volledige tegenspraak met de andere Apostelen over het onderwerp van de verschijningen van Jezus opgewekt uit de dood.

Los daarvan is er een tegenstrijdigheid tussen Lucas' beschrijving, in de Handelingen van de Apostelen, van Jezus' verschijning aan Paulus en wat Paulus zelf er bondig over vertelt. Dit heeft geleid tot dat Vader Kannengiesser in zijn boek, Geloof in de Opstanding, Opstanding van het Geloof(Foi en la Resurrection, Resurrection de la Foi), 1974, benadrukt dat Paulus, die 'de enige getuige was van de opstanding van Christus, wiens stem rechtstreeks tot ons komt uit zijn geschriften [ 'Geen andere auteur van het Nieuwe Testament kan die onderscheiding claimen', merkt hij op.], nooit spreekt van zijn persoonlijke ontmoeting met Hem Die uit de doden is opgewekt-'. . . behalve voor drie uiterst , 'hij onthoudt zich bovendien van het beschrijven van discrete verwijzingen . . . het.'

De tegenstrijdigheid tussen Paulus, die de enige getuige was maar betrouwbaar is, en de Evangeliën is heel duidelijk.

O. Culmann in zijn boek, Het Nieuwe Testament (Le Nouveau Testament), wijst op de tegenstrijdigheden tussen Lucas en Matteüs. De eerste situeert Jezus' verschijningen in Judea, de tweede in Galilea.

Men moet ook de Lucas-Johannes tegenstrijdigheid in gedachten houden.

Johannes (21, 1-14) vertelt een episode waarin Jezus opgewekt uit de dood verschijnt aan de vissers aan de Zee van Tiberias; ze vangen vervolgens zoveel vissen dat ze ze niet allemaal kunnen binnenhalen. Dit is niets anders dan een herhaling van de episode van de wonderbaarlijke vangst van vissen die op dezelfde plek plaatsvond en ook door Lucas werd beschreven (5, 1-11), als een gebeurtenis in Jezus' leven.

Wanneer men spreekt over deze verschijningen, verzekert vader Roguet ons in zijn boek dat 'hun losgekoppelde, vage en ongeordende karakter vertrouwen wekken' omdat al deze feiten laten zien dat er geen samenzwering was tussen de evangelisten [Het is moeilijk te zien hoe dat wel zou kunnen!], anders zouden ze zeker hun verhalen hebben gecoördineerd. Dit is inderdaad een vreemde redenering. In werkelijkheid zouden ze allemaal, met volledige oprechtheid, tradities van de gemeenschappen hebben kunnen noteren die (onbekend bij hen) allemaal elementen van fantasie bevatten. Deze hypothese is onvermijdelijk wanneer men geconfronteerd wordt met zoveel tegenstrijdigheden en onwaarschijnlijkheden in de beschrijving van gebeurtenissen.

 

Opstijging van Jezus

Tegenstrijdigheden zijn aanwezig tot het einde van de beschrijvingen, omdat noch Johannes, noch Matteüs verwijzen naar Jezus's Opstijging. Marcus en Lucas zijn de enigen die erover spreken.

Voor Marcus (16, 19) werd Jezus 'opgeheven in de hemel, en zat aan de rechterhand van God' zonder dat er een precieze datum werd gegeven in relatie tot Zijn Opstanding. Het moet echter worden opgemerkt dat de laatste passage van Marcus, die deze zin bevat, voor vader Roguet een 'verzonnen' tekst is, hoewel het voor de Kerk canonisch is!

Er blijft Lucas over, de enige evangelist die een onbetwistbare tekst van het episode van de Opstijging geeft (24, 51): 'hij nam afscheid van hen [d.w.z. de elf Apostelen; Judes, de twaalfde, was reeds overleden.] en werd opgedragen in de hemel'. De evangelist plaatst het gebeurtenis aan het einde van de beschrijving van de Opstanding en het verschijnen aan de elf Apostelen: de details van de Evangelie beschrijving impliceren dat de Opstijging plaatsvond op de dag van de Opstanding. In de Handelingen van de Apostelen beschrijft Lucas (waarvan iedereen de auteur is) in hoofdstuk 1, 3 Jezus's verschijning aan de Apostelen, tussen de Passie en de Opstijging, in de volgende termen:

"Hij toonde Zich na Zijn passie levend, door vele bewijzen, en verscheen hen veertig dagen, en sprak over het koningschap van God."

De plaatsing van het christelijke feest van de Opstijging veertig dagen na Pasen, het Feest van de Opstanding, stamt af van dit passage in de Handelingen van de Apostelen. De datum is dus vastgesteld in tegenspraak met Lucas' Evangelie: geen van de andere Evangelie teksten zegt iets om dit op een andere manier te rechtvaardigen.

De christen die zich bewust is van deze situatie is zeer verontrust door de voor de hand liggende tegenstrijdigheid. De Ecumenische Vertaling van de Bijbel, Nieuwe Testament, erkent de feiten, maar breidt de tegenstrijdigheid niet uit. Het beperkt zich tot het noteren van de relevantie die de veertig dagen voor Jezus's missie kunnen hebben gehad.

Commentatoren die alles willen uitleggen en het onverzoenlijke willen verzoenen, geven enkele vreemde interpretaties over dit onderwerp.

De Synopsis van de Vier Evangeliën bewerkt in 1972 door de Bijbel School van Jeruzalem (vol. 2, pagina 451) bevat, bijvoorbeeld, enkele zeer vreemde commentaren.

Het woord zelf, 'Opstijging', wordt bekritiseerd als volgt: "In werkelijkheid was er geen opstijging in de werkelijke, fysieke zin, omdat God niet 'boven' is dan hij 'onder' is" (sic). Het is moeilijk de zin van deze opmerking te begrijpen, omdat men zich afvraagt hoe Lucas anders had kunnen uitdrukken.

Elders ziet de auteur van deze commentaar een 'literair kunstgreep' in het feit dat "in de Handelingen de Opstijging wordt gezegd dat deze veertig dagen na de opstanding plaatsvond". Deze 'kunstgreep' is "bedoeld om de notie te benadrukken dat de periode van Jezus's verschijningen op aarde ten einde is". Hij voegt echter toe, in relatie tot het feit dat in Lucas' Evangelie, "het gebeurtenis zich bevindt tijdens de avond van Pasen, omdat de evangelist geen pauzes plaatst tussen de verschillende episodes die volgen op de ontdekking van de lege graf op de ochtend van de opstanding..."-". . . zeker is dit ook een literair kunstgreep, bedoeld om een bepaalde tijdsverloop toe te staan voordat de uit de dood opgestane Jezus verschijnt." (sic)

Het gevoel van schaamte dat de interpretaties omgeeft, is zelfs nog duidelijker in vaders Roguet's boek. Hij ontdekt niet één, maar twee Opstijgingen!

"Terwijl vanuit Jezus' perspectief de Opstanding samenvalt met de Hemelvaart, doen de discipelen dat niet, totdat Jezus definitief stopt met Zich aan hen te presenteren, zodat de Geest aan hen kan worden gegeven en de periode van de Kerk kan beginnen."

Aan lezers die de theologische subtiliteit van zijn argument niet helemaal kunnen begrijpen (wat absoluut geen Schriftelijke basis heeft), geeft de auteur de volgende algemene waarschuwing, die een model is van apologetische woordspelingen:

"Hier, zoals in vele vergelijkbare gevallen, lijkt het probleem pas onoverkomelijk als men de Bijbelse verklaringen letterlijk neemt en vergeet hun religieuze betekenis. Het gaat niet om het afbreken van de feitelijke realiteit in een inconsistente symboliek, maar om het zoeken naar de theologische intenties van hen die ons deze mysteries onthullen door ons feiten te verschaffen die we met onze zintuigen kunnen begrijpen en tekens die passend zijn voor onze belichaamde geest."

 

Jezus' laatste dialogen - de Parakletos van het Evangelie van Johannes

Johannes is de enige evangelist die het verhaal van de laatste dialoog met de Apostelen vermeldt. Het vindt plaats aan het einde van het Laatste Avondmaal en vóór Jezus' arrestatie. Het eindigt in een zeer lange toespraak: vier hoofdstukken in het Evangelie van Johannes (14 tot 17) zijn gewijd aan deze vertelling, die nergens in de andere Evangeliën wordt genoemd. Deze hoofdstukken van Johannes behandelen niettemin vragen van het grootste belang en fundamenteel belang voor de toekomstige vooruitzichten. Ze zijn opgesteld met alle grootsheid en plechtigheid die de afscheidsscene tussen de Meester en Zijn discipelen kenmerken.

Deze zeer ontroerende afscheidsscene, die Jezus' spiritueel testament bevat, ontbreekt volledig in Matteüs, Marcus en Lucas. Hoe kan de afwezigheid van deze beschrijving worden verklaard? Men zou zich kunnen afvragen: bestond de tekst aanvankelijk in de eerste drie Evangeliën? Is deze vervolgens onderdrukt? Waarom? Het moet onmiddellijk worden vastgesteld dat er geen antwoord te vinden is; het mysterie rond deze enorme leemte in de vertellingen van de eerste drie evangelisten blijft net zo ondoorgrondelijk als altijd.

Het overheerschende kenmerk van deze vertelling - te zien in de slottoespraak - is het beeld van de toekomst van de mensheid dat Jezus beschrijft, Zijn zorg bij het aanspreken van Zijn discipelen, en door hen de hele mensheid, Zijn aanbevelingen en geboden en Zijn bezorgdheid om de gids aan te wijzen die de mens na Zijn vertrek moet volgen. De tekst van het Evangelie van Johannes is de enige die hem aanduidt als Parakletos in het Grieks, wat in het Engels 'Paraclete' is geworden. De volgende passages zijn essentieel:

"Als je van mij houdt, zul je mijn geboden bewaren. En Ik zal de Vader bidden, en Hij zal u een andere Parakletos geven." (14, 15-16)

Wat betekent 'Parakletos'? De aanwezige tekst van het Evangelie van Johannes legt de betekenis als volgt uit:

"Maar de Parakletos, de Heilige Geest, die de Vader zal zenden in mijn naam, hij zal u alle dingen leren en alle dingen in herinnering brengen wat Ik u heb gezegd" (14, 26).
"hij zal getuigen van mij" (15, 26).

"het is tot uw voordeel dat Ik wegga, want als Ik niet wegga, zal de Parakletos niet tot u komen; maar als Ik wegga, zal Ik hem tot u sturen. En wanneer hij komt, zal hij de wereld overbrengen over zonde en rechtvaardigheid en oordeel . . ." (16, 7-8).

"Wanneer de Geest van de waarheid komt, zal hij u leiden in alle waarheid; want hij zal niet uit eigen gezag spreken, maar wat hij hoort, zal hij spreken, en hij zal u de dingen openbaren die er zullen komen. Hij zal Mij verheerlijken . . ."
(16, 13-14).

(Het moet worden opgemerkt dat de passages in Johannes, hoofdstukken 14-17, die hier niet zijn aangehaald, de algemene betekenis van deze citaten op geen enkele manier veranderen).

Bij een vluchtige lectuur is de tekst die het Griekse woord 'Paraclete' identificeert met de Heilige Geest onwaarschijnlijk veel aandacht zal trekken. Dit is vooral waar wanneer de bijschriften van de tekst over het algemeen worden gebruikt voor vertalingen en de terminologie die commentatoren gebruiken in werken voor massapublicatie de lezer naar de betekenis in deze passages leidt die een voorbeeldige orthodoxie van hen zou willen hebben. Mocht men de geringste moeilijkheid ondervinden bij het begrip, dan zijn er vele verklaringen beschikbaar, zoals die gegeven door A. Tricot in zijn Little Dictionary of the New Testament (Petit Dictionnaire du Nouveau Testament) om men te verlichten over dit onderwerp. In zijn vermelding over de Paraclete schrijft deze commentator het volgende:

"Deze naam of titel, vertaald uit het Grieks, wordt alleen in het Nieuwe Testament gebruikt door Johannes: hij gebruikt het vier keer in zijn verslag van Jezus' toespraak na het Laatste Avondmaal [Inderdaad, voor Johannes was het tijdens het Laatste Avondmaal zelf dat Jezus de lange toespraak hield die de Paraclete noemt.] (14, 16 en 26; 15, 26; 16, 7) en eenmaal in zijn Eerste Brief (2, 1). In Johannes' Evangelie wordt het woord toegepast op de Heilige Geest; in de Brief verwijst het naar Christus. 'Paraclete' was een term in gebruik onder de hellenistische joden, eerste eeuw n.Chr., wat 'verzoeker', 'verdediger' (. . .) betekent. Jezus voorspelt dat de Geest zal worden gezonden door de Vader en de Zoon. Zijn missie zal zijn om de plaats in te nemen van de Zoon in de rol die hij tijdens zijn sterfelijke leven speelde als helper ten bate van zijn discipelen. De Geest zal ingrijpen en optreden als een substituut voor Christus, de rol van Paraclete of almachtige verzoeker aannemend."

Deze commentaar maakt de Heilige Geest dus tot de uiteindelijke gids van de mens na Jezus' vertrek. Hoe verhoudt dit zich tot Johannes' tekst?

Dit is een noodzakelijke vraag, omdat a priori het vreemd lijkt om de bovenstaande alinea aan de Heilige Geest toe te schrijven: "want hij zal niet uit eigen gezag spreken, maar wat hij hoort, dat zal hij spreken, en hij zal u de dingen verklaren die er zullen komen." Het lijkt ondenkbaar dat men de Heilige Geest de mogelijkheid zou kunnen toeschrijven om te spreken en te verklaren wat hij hoort . . . De logica eist dat deze vraag wordt opgeworpen, maar voor zover ik weet, is het niet gebruikelijk het onderwerp van commentaren.

Om een exact beeld te krijgen van het probleem, moet men terugkeren naar de basis Griekse tekst. Dit is vooral belangrijk omdat Johannes universeel wordt erkend als in het Grieks, en niet in een andere taal, heeft geschreven. De Griekse tekst die werd geraadpleegd was de Novum Testamentum Graece [Nestlé en Aland. Pub. United Bibles Societies, London, 1971.].

Elke serieuze tekstkritiek begint met een zoektocht naar variaties. Hier lijkt het erop dat in alle bekende manuscripten van Johannes' Evangelie de enige variatie die de betekenis van de zin kan veranderen, zich bevindt in passage 14, 26 van de beroemde Palimpsest versie in het Syrisch [Dit manuscript werd geschreven in de Vierde of Vijfde eeuw n.Chr. Het werd in 1812 op de Mount Sinai ontdekt door Agnes S.-Lewis en is zo genoemd omdat de eerste tekst was overdekt door een latere die, toen deze werd uitgewist, de originele onthulde]. Hier wordt niet de Heilige Geest genoemd, maar eenvoudigweg de Geest. Heeft de kopiist simpelweg een woord weggelaten of, wetende dat de tekst die hij moest kopiëren beweerde dat de Heilige Geest hoorde en sprak, heeft hij misschien niet de schroom om iets te schrijven dat hem absurd leek? Los van deze opmerking is er weinig behoefte om verder te werken over de andere variaties, ze zijn grammaticale en veranderen de algemene betekenis niet. Het belangrijkste is dat wat hier met betrekking tot de exacte betekenis van de werkwoorden 'horen' en 'spreken' is aangetoond, geldt voor alle andere manuscripten van Johannes' Evangelie, en dat is inderdaad het geval.

Het werkwoord 'horen' in de vertaling is het Griekse werkwoord 'akouō', wat betekent om geluiden waar te nemen. Het heeft ons bijvoorbeeld het woord 'akoestiek' gegeven, de wetenschap van geluiden.

Het werkwoord 'spreken' in de vertaling is het Griekse werkwoord 'laleō' dat de algemene betekenis heeft van 'geluiden uitzenden' en de specifieke betekenis van 'spreken'. Dit werkwoord komt zeer frequent voor in de Griekse tekst van de Evangelies. Het duidt een plechtige verklaring aan die Jezus tijdens Zijn predikkingen uitsprak. Het wordt dus duidelijk dat de communicatie aan de mens die Hij hier verkondigt op geen enkele manier bestaat uit een verklaring die geïnspireerd is door het agentschap van de Heilige Geest. Het heeft bovendien een zeer voor de hand liggend materieel karakter, dat voortvloeit uit het idee van de uitzending van geluiden dat door het Griekse woord wordt overgebracht dat het definieert.

De twee Griekse werkwoorden 'akouō' en 'laleō' definiëren daardoor concrete acties die slechts kunnen worden toegepast op een wezen met gehoor- en spraakorganen. Het is derhalve onmogelijk om ze toe te passen op de Heilige Geest.

Om deze reden is de tekst van deze passage uit het Evangelie van Johannes, zoals deze ons in Griekse manuscripten is overgeleverd, behoorlijk onbegrijpelijk als men hem als geheel beschouwt, inclusief de woorden 'Heilige Geest' in passage 14, 26. "Maar de Paracletus, de Heilige Geest, die de Vader zal zenden in mijn naam" enzovoort. Het is de enige passage in het Evangelie van Johannes die de Paracletus identificeert met de Heilige Geest.

Als de woorden 'Heilige Geest' (to pneuma to agion) worden weggelaten uit de passage, dan geeft de volledige tekst van Johannes een betekenis weer die volkomen duidelijk is. Het wordt bovendien bevestigd door een andere tekst van dezelfde evangelist, de Eerste Brief, waar Johannes hetzelfde woord 'Paracletus' eenvoudigweg gebruikt om Jezus te betekenen, de Voorstaander bij God [Veel vertalingen en commentaren van het Evangelie, vooral oudere, gebruiken het woord 'Consoler' om dit te vertalen, maar dat is totaal onjuist.]. Volgens Johannes, wanneer Jezus zegt (14, 16): "En Ik zal de Vader bidden, en Hij zal u een andere Paracletus geven", dan zegt Hij dat 'een andere' Voorstaander naar de mens zal worden gezonden, zoals Hij Zelf was bij God ten behoeve van de mens tijdens Zijn aardse leven.

Volgens de regels van de logica wordt men daardoor genoodzaakt in Johannes' Paracletus een mens te zien, zoals Jezus, bezit van de gehoor- en spraakfaculteiten die formeel worden geïmpliceerd in Johannes' Griekse tekst. Jezus voorspelt daardoor dat God later een mens naar de aarde zal zenden om de rol op te nemen die door Johannes is gedefinieerd, d.w.z. om een profeet te zijn die Gods woord hoort en Zijn boodschap herhaalt aan de mens. Dit is de logische interpretatie van Johannes' teksten, bereikt als men de woorden hun juiste betekenis toeschrijft.

Het voorkomen van de term 'Heilige Geest' in de huidige tekst kan gemakkelijk afkomstig zijn van een latere toevoeging die opzettelijk is gemaakt. Het kan zijn bedoeld om de oorspronkelijke betekenis te veranderen die de komst van een profeet voorspelde na Jezus en daardoor in tegenspraak was met de leerstellingen van de christelijke kerken ten tijde van hun vorming; deze leerstellingen handhaafden dat Jezus de laatste der profeten was.

 

 

[ ] [  ] [  ]  
← Terug naar Inhoudsopgave